İran savaşı: Rejim zayıfladı mı, güçlendi mi?

Son dakika bilgilerine göre, Politikaİranİran savaşı: Rejim zayıfladı mı, güçlendi mi? 20269 Haziran 2026İran savaşında 100 gün geride kaldı. Dışarıdan bakıldığında ülke nispeten istikrarlı görünüyor.

Ancak ekonomik sıkıntılar, toplumsal huzursuzluk ve artan baskılar daha derin sorunlara işaret ediyor. üç aydan fazla süredir her gün hükümet yanlısı gösteriler düzenleniyorFotoğraf: Vahid Salemi/AP Photo/picture allianceReklamİran ve İsrail'in karşılıklı saldırılarıyla tırmanan gerilim, tarafların saldırıları durdurduklarını açıklamasıyla şimdilik yatıştı. Ancak 28 Şubat'ta ABD ve İsrail, İran'daki askerî ve stratejik hedeflere yönelik ortak hava saldırılarıyla başlayan savaş henüz nihai olarak son bulmadı.

Gelişmelerin Detayları

Yüz günü geride bırakan savaşta İran Silahlı Kuvvetleri'ne ait önemli tesisler imha edilirken, dini lider Ayetullah Ali Hamaney ile çok sayıda üst düzey siyasi ve askerî yetkili hayatını kaybetti. İran Uzmanlar Meclisi, Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney'i ülkenin yeni dinî lideri olarak seçti. Tahran ise ABD ve İsrail saldırılarına, İsrail'e, ABD askerî üslerine ve Körfez bölgesindeki diğer hedeflere yönelik yoğun füze ve İHA (İnsansız Hava Aracı) saldırılarıyla karşılık verdi.

İran ayrıca, savaş öncesinde küresel petrol ve doğal gaz ihracatının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Basra Körfezi ile Umman Körfezi arasındaki kritik deniz yolu Hürmüz Boğazı'nı jeopolitik baskı aracı olarak kapattı. Kırılgan ateşkes, ayakta kalan iktidar yapısı 8 Nisan'da yürürlüğe giren kırılgan ateşkes ilk etapta çatışmaları azalttı. Ancak ateşkes neredeyse her gün ihlal edilmeye devam ediyor.

Ortadoğu siyaseti ve uluslararası ilişkiler alanında uzman olan ve George Washington Üniversitesi'nde ders veren İran uzmanı Muhammed Ghaedi, "Son 100 günde İran İslam Cumhuriyeti'nin yapısında köklü bir değişiklik görmüyorum" diyor. Ghaedi, yönetim kadrolarında değişiklik olsa temel kurum ve güç yapılarının varlığını koruduğuna dikkati çekiyor. 'ye konuşan Ghaedi "Savaş öncesinde siyasi yönetim kadroları arasında derin görüş ayrılıkları vardı.

Uzmanlar Ne Diyor?

Savaş, siyasi elitler arasındaki bazı gerilimlerin aşılmasına ve kısmen devlet ile toplumun bazı kesimleri arasındaki mesafeyi azaltmaya katkıda bulundu" diyor. "Bugün gördüğümüz siyasi elitler arasındaki birliktelik, devrim sonrası dönemde oldukça nadir rastlanan bir durum. Bu birliktelik rejimin dayanıklılığının temel kaynaklarından biri oldu" diyen Ghaedi, mevcut istikrarın kalıcı bir güçlenme işareti olarak yorumlanmaması gerektiği uyarısında bulunuyor.

İran'da yeni dini lider Mücteba Hamaney seçildiFotoğraf: Majid Asgaripour/WANA/ Ghaedi'ye göre, İran hâlâ meşruiyet, verimlilik ve kaynakların dağılımı gibi ciddi sorunlarla karşı karşıya. Güvenlik ve rejimin hayatta kalması kaygıları azaldıkça bu yapısal sorunlar yeniden daha görünür hale gelebilir ve yönetimi zorlaştırabilir.

Bu haber, küresel gündemin en önemli başlıkları arasına girdi.