Beylikova'daki nadir element sahaları neden kamulaştırıldı?

Uluslararası arenada önemli bir gelişme yaşandı. EkonomiTürkiyeBeylikova'daki nadir element sahaları neden kamulaştırıldı? 20265 Eylül 2026Eskişehir'deki nadir toprak elementi sahalarında kamulaştırma adımıyla yeni aşamaya geçildi. Ancak dev kaynağın ekonomiye kazandırılması için işleme teknolojisi gerekiyor.

Peki bu nasıl olacak? Maden'in Eskişehir Seyitgazi'deki lityum tesisiFotoğraf: Ali Atmaca/AA/picture alliance ReklamTürkiye, küresel güç mücadelesinin parçası hâline gelen nadir toprak elementleri (NTE) ile ilgili önemli bir kamulaştırma kararı aldı ancak bu kaynağın niteliği ve işlenerek yüksek teknoloji ürünlerine dönüştürülmesine ilişkin soru işaretleri var. Eskişehir'in Beylikova ve Sivrihisar ilçelerindeki NTE sahasında yer alan 258 taşınmaz için 31 Ağustos'ta acele kamulaştırma kararı alındı.

Gelişmelerin Detayları

Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararına göre, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen proje kapsamındaki madencilik faaliyetleri ile endüstriyel tesis ve altyapıların kurulabilmesi için kamulaştırma yapıldı. Proje ile açık ocak alanları, cevher ve pasa stok sahaları, yollar, atık barajı, üretim tesisleri ve yardımcı altyapıların kurulması öngörülüyor. Kamulaştırma kapsamındaki alanın yaklaşık 2,65 milyon metrekare olduğu bildiriliyor.

Kamulaştırma neden şimdi yapıldı? Bölgede 2023'te Eti Maden'in açtığı pilot tesis yıllık bin 200 ton cevher işliyor. Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, bu rezervlerin işlenmesi için 2026'da bir fabrikanın temelinin atılacağını, iki yıl içinde üretime geçilmesinin hedeflendiğini açıklamıştı.

Kamulaştırma kararı bu yatırım takvimi için gerekli arazilerin hızla temin edilmesini hedefliyor. 'ye son kararı değerlendiren Maden Mühendisleri Odası (MMO) Başkanı Ayhan Yüksel, kamulaştırma sürecinin aslında basit bir hukuki mantığa dayandığını söylüyor. Yüksel bunu şöyle anlatıyor: "Madenler Anayasa'ya göre devletindir, devlet de bu tasarrufu hükümet eliyle kullanır.

Uzmanlar Ne Diyor?

Bir madenci ruhsat aldığında madenin kendisini değil, yalnızca işletme hakkını almış olur. Ama madenciliği yapabilmesi için yer üstünde kazı ve tesis alanlarına ihtiyaç duyar. " Arazi özel mülkiyette ise bu ihtiyacın kamulaştırma yoluyla karşılandığını belirten Yüksel, acele kamulaştırmanın amacının uzun süren dava süreçlerini beklemeden madencilik faaliyetine başlayabilmek olduğunu vurguluyor.

Çin nadir toprak elementlerinde tekel konumunda. Ülke bu alanda pazarın yüzde 90'dan fazlasını kontrol ediyorFotoğraf: Adam Baheej Adada/Henning Goll/ Yüksel, "Kamulaştırma bedeli konusunda taraflar anlaşamasa, dava sürse bile madencilik faaliyeti bu süreçte yürüyebiliyor. Eti Maden bu sahanın ruhsatını yıllar önce almıştı, şimdi kamulaştırmayı tamamlayarak faaliyete başlamak istiyor" diyor.

Türkiye'nin elinde ne kadar NTE var? Peki Türkiye'nin nadir toprak elementleri ile ilgili kaynağı ya da rezervi ne kadar?

Gelişme, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Diplomatik çevreler konuyu dikkatle izliyor.