Dava başladı: Almanya'ya "soykırıma ortaklık" suçlaması

Küresel gündemde öne çıkan son dakika haberi: İnsan HaklarıHollandaDava başladı: Almanya'ya "soykırıma ortaklık" suçlaması Türkçe07. 20267 Eylül 2026Nikaragua, İsrail'e silah sattığı gerekçesiyle Almanya'yı Soykırım Sözleşmesi'ni ihlalle suçluyor. Almanya davanın reddini talep etti.

Milletler'in en üst mahkemesi konumunda olan Uluslararası Adalet Divanı'nın kararları kesin ve temyize kapalıFotoğraf: Peter Dejong/AP Photo/picture allianceReklamAlmanya, Uluslararası Adalet Divanı'ndan (UAD) Nikaragua'nın Berlin'i İsrail'e silah tedarik ederek 1948 tarihli Soykırım Sözleşmesi'ni ihlal etmekle suçladığı davanın reddedilmesini talep etti. Berlin, Pazartesi günü merkezi Hollanda'nın Lahey kentinde bulunan UAD'ye, Nikaragua'nın mahkemeye başvurmadan önce gerekli adımları atmadığını ve iddianın büyük bölümünün Soykırım Sözleşmesi kapsamında mahkemenin yetkisi dışında kaldığını bildirdi. Alman Dışişleri Bakanlığı Hukuk Danışmanı Julia Monar, yargıçlara hitaben "Almanya, mahkemeden Nikaragua'nın taleplerini reddetmesini saygıyla talep ediyor" dedi.

Gelişmelerin Detayları

Gazze'deki savaş nedeniyle 2024 yılında İsrail ile diplomatik ilişkilerini kesen Nikaragua'ya Salı günü davanın neden devam etmesi gerektiğini savunma fırsatı verilecek. Silah ihracatı yeniden başladı Berlin, 2025 yılında birkaç ay boyunca İsrail'e silah ihracatını askıya almıştı ancak bu ihracat o tarihten bu yana yeniden başladı. Ekim 2025'te yürürlüğe giren ABD destekli ateşkes, Gazze'yi harap eden büyük çaplı çatışmaları durdursa da İsrail'in saldırılarına tamamen son vermedi.

Nikaragua ve Almanya, olası soykırımları önlemek için harekete geçme yükümlülüğünü içeren Soykırım Sözleşmesi'nin imzacıları konumunda. Ancak divanın, çatışmanın merkezinde yer alan taraflardan hiçbirinin doğrudan katılmadığı bir davayı görmesi alışılmadık bir durum olarak değerlendiriliyor. İsrail, soykırım suçlamalarını siyasi amaçlı olarak nitelendirip reddediyor ve askeri harekâtının, Ekim 2023'te İsrail'e düzenlediği saldırıyla savaşı başlatan militan grup Hamas'ı hedef aldığını savunuyor.

Yetki tartışması Nikaragua'nın iddiası, Güney Afrika'nın İsrail'e karşı, Gazze'deki Filistinlilere yönelik soykırım işlediği iddiasıyla açtığı davaya dayanıyor. UAD, 2024 yılında verdiği ara kararda, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırısı sırasında Soykırım Sözleşmesi kapsamında güvence altına alınan bazı hakları ihlal etmiş olmasının makul olduğunu belirtmişti. İsrail bu davaya da karşı çıkıyor ve uluslararası hukuka saygı gösterdiğini, kendini savunma hakkına sahip olduğunu savunuyor.

Uzmanlar Ne Diyor?

Ana soykırım davasının 2029 yılı sonlarına kadar görülmesi beklenmiyor. Almanya'nın yetki itirazına ilişkin kararın bu yıl içinde açıklanması bekleniyor. Dava devam etse bile, esasa ilişkin nihai kararın çıkması yıllar alabilir.

UAD, devletler arasındaki uyuşmazlıkları ve çok sayıda uluslararası anlaşmanın ihlal iddialarını ele alan Birleşmiş Milletler'in en üst mahkemesi konumunda. Kararları kesin ve temyize kapalı.

Gelişme, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Diplomatik çevreler konuyu dikkatle izliyor.