Türkiye AİHM'in Osman Kavala kararına uymazsa ne olur?

Uluslararası arenada önemli bir gelişme yaşandı. PolitikaTürkiyeTürkiye AİHM'in Osman Kavala kararına uymazsa ne olur? 202627 Ağustos 2026AİHM "Osman Kavala'nın hakları ihlal edildi, en kısa sürede serbest bırakılmalı" dedi. Bu karara Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum sert sözlerle tepki gösterdi.

Peki Türkiye mahkemenin kararlarına direnebilir mi? Osman Kavala'nın haklarının ihlal edildiğine hükmetti, bir kez daha "en kısa sürede serbest bırakılması" yönünde karar verdi. Mahkeme Türkiye'yi tazminat ödemeye de mahkûm ettiFotoğraf: FREDERICK FLORIN/AFPReklamİş insanı Osman Kavala hakkında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) verdiği son karara uyulmayacağı yönünde açıklamalar gelirken, bunun olası sonuçları ile Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nden (AİHS) çekilip çekilmeyeceği tartışılıyor.

Gelişmelerin Detayları

AİHM, 2017'den bu yana cezaevinde olan Osman Kavala'nın haklarının ihlal edildiğine hükmetti ve "en kısa sürede serbest bırakılması" yönünde karar verdi. Mahkeme Türkiye'yi tazminat ödemeye de mahkûm etti. Adalet Bakanlığı yetkilileri basınla paylaştıkları bilgi notunda AİHM'in kararını "Türkiye'ye karşı takınılan yanlı yaklaşımın son örneği" diye niteledi.

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum ise yaptığı sert açıklamayla ileri bir adım atarak, "Türkiye AİHS'ye taraf olma durumunu ve AİHM'ye bireysel başvuru imkânını gözden geçirmeye zorlanıyor" ifadelerini kullandı. Uçum daha sonra yaptığı bir başka açıklamada ise AİHM kararlarına uyma yükümlülüğü getirdiği şeklinde yorumlanan Anayasa'nın 90'ıncı maddesinin ilgili bölümü için, "Türkiye yeni anayasasını yaptığında muhtemelen bu hüküm muhafaza edilecek hükümler arasında yer almayacaktır" dedi. Ankara'dan gelen sert tepkiler sürecin nasıl işleyeceğinin ve Türkiye'nin bundan sonra atacağı adıma dair tartışmalara yol açtı.

Osman Kavala kararının önemi ne? 'ye konuşan AİHM eski yargıcı Rıza Türmen, son karanın "gayet iyi yazılmış" olduğunu ve Kavala dosyasıyla sınırlı kalmadığını belirterek, AİHM'in Türk yargı sistemindeki temel aksaklıklara, özellikle de yargının siyasal amaçlarla araçsallaştırılmasına işaret ettiğini belirtiyor. Bu nedenle Türmen'e göre karar sadece Kavala ile sınırlı olmayıp bugün devam eden "İBB davası" gibi başka yargılamalara da uzanıyor.

Uzmanlar Ne Diyor?

Eski yargıç, bu davalarda kesin hüküm çıkıp dosyaların AİHM'ye taşınması hâlinde benzer bir ihlal sonucu çıkabileceğini düşünüyor. Türmen, son kararın Kavala hakkındaki üçüncü ve en sert karar olduğuna da işaret ederek, üçüncü karardan sonra Avrupa Konseyi'nin duruma seyirci kalmasının "daha zor" hâle geldiğini düşünüyor. Ankara'nın kararı yine uygulamaması durumunda ne olabileceği sorusunu ise Türmen şöyle yanıtlıyor: "Bana kalırsa gerek Parlamenter Asamblede gerek Bakanlar Komitesinde baskı artacaktır.

Avrupa Konseyi'nde üçlü bir mekanizma var Parlamenter Asamble, Bakanlar Komitesi ve Genel Sekreter arasında. Kararı uygulatmak için bu üçlü anlaşmayı devreye sokabilirler.

Bu haber, küresel gündemin en önemli başlıkları arasına girdi.