Böbrekten beyne: İklim krizi sağlığı nasıl etkiliyor?

Dünya gündeminden kritik gelişmeler geliyor. SağlıkTürkiyeBöbrekten beyne: İklim krizi sağlığı nasıl etkiliyor? 202613 Haziran 2026İklim kriziyle birlikte artan sıcaklar, yangınlar ve kuraklık hem dünyada hem de Türkiye'de insan sağlığını tehdit ediyor. Peki, iklim neden bir sağlık sorununa dönüşüyor?

iklim krizinin etkili olduğu kırılgan bölgede yer alıyor Fotoğraf: Ognen Teofilovski/REUTERSReklamKasım ayında Antalya'da düzenlenecek COP31 Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi öncesinde iklim krizinin sağlık üzerindeki etkileri giderek daha fazla tartışılıyor. Bu yıl özellikle aşırı hava olaylarına yol açacağı tahmin edilen "Süper El Nino" da aşırı sıcakların olası etkileri konusunda endişe yaratıyor. Bonn'da devam eden ara iklim müzakereleri sırasında Temiz Hava Hakkı Platformu'nun (THHP) öncülüğünde 74 sağlık, çevre, iklim ve hak örgütü de geçen hafta sağlığın iklim politikalarının merkezine yerleştirilmesi çağrısında bulundu.

Gelişmelerin Detayları

Bu çağrı yalnızca sağlık sistemlerinin iklim değişikliğine hazırlanmasına ilişkin değil. Uzmanlara göre mesele çok daha temel: İklim değişikliği insan vücudunu şimdiden etkiliyor. İklim krizi sebebiyle dünyada artan ölümler Sağlık Örgütü (DSÖ), iklim değişikliğini 21'inci yüzyılın en büyük sağlık tehditlerinden biri olarak tanımlıyor.

Örgüt, 2030 ile 2050 yılları arasında iklim değişikliğine bağlı olarak her yıl yaklaşık 250 bin ek ölümün meydana geleceğini öngörüyor. Bu ölümlerin önemli bölümünün sıcaklık maruziyeti, yetersiz beslenme, çocukluk çağı ishalleri ve sıtma gibi vektör kaynaklı hastalıklarla ilişkili olması bekleniyor. Lancet Countdown'ın 2025 raporuna göre ise 2022 yılında fosil yakıt kullanımından kaynaklanan dış ortam hava kirliliğine atfedilen 2,52 milyon ölüm gerçekleşti.

2024 yılında yalnızca orman yangını dumanından kaynaklanan PM2,5 kirliliğiyle ilişkili tahmini ölüm sayısı ise 154 bine ulaştı. Aynı yıl yüksek sıcaklıklar nedeniyle genelinde 639 milyar potansiyel çalışma saati kaybedildi. 'ye konuşan THHP Koordinatörü Deniz Gümüşel, bu verilerin iklim krizinin artık geleceğe ilişkin bir tehdit olarak görülemeyeceğini belirtiyor: "Bu veriler, iklim krizinin yalnızca gelecekteki bir risk değil, bugün can alan, geçim kaynaklarını etkileyen ve sağlık sistemleri üzerindeki yükü artıran bir halk sağlığı krizi olduğunu gösteriyor.

" El Nino sıcak hava dalgasının Türkiye'yi de etkilemesi bekleniyor Fotoğraf: Didem Mente/Anadolu Agency/IMAGO Gümüşel'e göre aşırı sıcaklar, hava kirliliği, yangın dumanı, su ve gıda güvencesizliği, bulaşıcı hastalık risklerindeki değişimler, afetler ve ruh sağlığı üzerindeki etkiler bugün öne çıkan başlıca sağlık tehditleri arasında yer alıyor. Çocuklar, yaşlılar, kronik hastalığı olanlar, hamileler, açık havada çalışanlar ve yoksul topluluklar ise bu etkilerden daha ağır biçimde etkileniyor. Avrupa genelinde yapılan çalışmalar da sıcaklığın doğrudan ölüm riski yarattığını gösteriyor.

Bu haber, küresel gündemin en önemli başlıkları arasına girdi.