Depozito sistemi Türkiye'nin plastik sorununu çözer mi?

Küresel gündemde öne çıkan son dakika haberi: Doğa ve ÇevreTürkiyeDepozito sistemi Türkiye'nin plastik sorununu çözer mi? 20262 Temmuz 2026Türkiye'de depozito sistemi dün uygulanmaya başladı. Ambalaj başına 1 TL ödenecek.

Ancak veriler, plastik sorununda meselenin yalnızca atık toplama değil, üretim ve geri dönüşüm kapasitesi olduğunu gösteriyor. fotoğrafFotoğraf: PantherMedia/IMAGOReklamTürkiye'de uzun süredir hazırlığı yapılan depozito sistemi 1 Temmuz itibarıyla ülke genelinde uygulanmaya başladı. Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi kapsamında tüketiciler, DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade noktalarına ya da Depozito İade Makineleri'ne teslim ederek her ambalaj için 1 TL teşvik bedeli alabilecek.

Gelişmelerin Detayları

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen sistemle içecek ambalajlarının çöpe gitmeden ayrı toplanması, geri dönüşüm zincirine dahil edilmesi ve ekonomiye yeniden kazandırılması hedefleniyor. Bakanlığın açıklamasına göre sistemle her yıl 25 milyar ambalajın toplanması ve ekonomiye 30 milyar TL katkı sağlanması öngörülüyor. Ancak depozito sistemi, Türkiye'nin plastik sorununa ilişkin daha geniş bir tartışmayı da gündeme getiriyor: Ambalajların daha düzenli toplanması plastik krizini çözmeye yeter mi?

Depozito neyi değiştirebilir? Depozito sistemi, içecek ambalajlarının ayrı toplanmasını amaçlıyor. Çünkü plastik, cam ve alüminyum ambalajlar evsel atıkla karışmadan toplandığında geri dönüşüm için daha temiz bir atık akışı oluşuyor.

Sistemin hedefi doğaya karışan şişe ve kutu miktarını azaltmak. Ancak uygulama şimdilik yalnızca DOA logolu içecek ambalajlarını kapsıyor. Türkiye'de plastik kullanımının çok daha büyük bir bölümü ise ambalaj, inşaat, tekstil, otomotiv, elektrik-elektronik ve tarım gibi farklı alanlara yayılıyor.

Uzmanlar Ne Diyor?

Plastik üretimi 10 milyon ton seviyesinde Türk Plastik Sanayicileri Araştırma Geliştirme ve Eğitim Vakfı'nın (PAGEV) 2025 Plastik Sektör İzleme Raporu'na göre Türkiye'de plastik mamul üretimi 2025 yılında 10 milyon tona ulaştı. Üretimin ekonomik büyüklüğü ise 43,7 milyar dolar oldu. Aynı dönemde plastik mamul ithalatı 744 bin ton ve 4,3 milyar dolar, ihracatı ise 2,7 milyon ton ve 7,8 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Rapora göre 2025'te 10 milyon tonluk üretimin yaklaşık 4 milyon tonunu plastik ambalaj malzemeleri oluşturdu. Bu da plastik mamul üretiminde ambalajın yüzde 40'lık payla ilk sırada yer aldığını gösteriyor. İnsan hakları örgütü Human Rights Watch (HRW), Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden Türkiye'ye gönderilen plastik atığın bu ülkede ekolojiye ve insan sağlığına büyük zarar verebileceği uyarısında bulunuyorFotoğraf: HRW PAGEV'in 2026'nın ilk dört ayına ilişkin değerlendirmesi ise miktar bazında bir yavaşlamaya işaret ediyor.

Rapora göre 2026'nın Ocak-Nisan döneminde plastik mamul üretimi geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,9 geriledi. Buna rağmen yıl sonu tahmininde üretimin 9,7 milyon ton seviyesinde kalması bekleniyor.

Bu haber, küresel gündemin en önemli başlıkları arasına girdi.