İran'da savaş sonrası: Kırılgan denge ve büyüyen kaygılar

Dünya gündeminden kritik gelişmeler geliyor. Politikaİranİran'da savaş sonrası: Kırılgan denge ve büyüyen kaygılar Shabnam von Hein25. 202625 Haziran 2026ABD, İran'ın petrol ticaretine yönelik yaptırımları geçici olarak askıya aldı. Ancak artan toplumsal hoşnutsuzluğun giderilebilmesi için İran'ın mali rahatlamadan çok daha fazlasına ihtiyacı var.

verilere göre İran'da halkın büyük çoğunluğu ekonomik sorunlarla karşı karşıya bulunuyorFotoğraf: Majid Asgaripour/WANA/REUTERSReklamWashington ile Tahran arasında süren müzakereler çerçevesinde ABD, İran'ın petrol ticaretine yönelik yaptırımları 21 Ağustos'a kadar askıya aldı. ABD Hazine Bakanlığı, İran petrolünün üretimi, sevkiyatı ve satışına izin veren geçici bir lisans verdi. Yaptırımların askıya alınması, iki tarafın geçen hafta imzaladığı mutabakat zaptının temel unsurlarından birini oluşturuyor.

Gelişmelerin Detayları

Buna paralel olarak ABD ile Katar, insani amaçlarla kullanılmak üzere dondurulmuş yaklaşık 6 milyar dolarlık İran petrol gelirinin serbest bırakılması konusunda görüşmeler yürütüyor. ABD Başkanı Donald Trump, Pazartesi günü Beyaz Saray'da yaptığı açıklamada, "Serbest bırakılan kaynaklar gıda satın almak için kullanılacak. Bu ürünler yalnızca ABD'deki çiftçilerimizden satın alınacak" dedi.

İran ise acil olarak daha fazla mali desteğe ihtiyaç duyuyor. İran hükümetinin ön tahminlerine göre savaşın yol açtığı zarar yaklaşık 229 milyar euro düzeyinde bulunuyor. Geçici uzlaşma kapsamında planlanan 300 milyar dolarlık ekonomik yeniden yapılanma fonunun ne zaman hayata geçirileceği ise henüz bilinmiyor.

Enflasyonun yükselmeye devam etmesi bekleniyor İran Ekonomi ve Maliye Bakanı Seyid Ali Medenizade'nin yaptığı açıklamaya göre hükümet, mevcut bütçe açığına ek olarak savaş harcamalarını karşılayabilmek amacıyla Merkez Bankası'ndan milyarlarca dolarlık yeni krediler aldı. Bu borçlanmanın önümüzdeki aylarda enflasyonu daha da hızlandırması bekleniyor. Chicago Üniversitesi mezunu olan Medinizade, ABD ile varılan uzlaşının İran ekonomisini tamamen normalleştirmeyeceğini belirtiyor ve ekliyor: "Yeni borçlanmanın yarattığı ciddi enflasyonist etkiler yakında hissedilmeye başlanacak.

Uzmanlar Ne Diyor?

" Ekonomist Ahmed Alevi de kısa vadede kayda değer bir iyileşme beklemiyor. 'ye konuşan Alevi, 2015'te imzalanan nükleer anlaşma (JCPOA) deneyimine dikkat çekiyor. Alevi'ye göre artan petrol gelirleri ve dış baskının azalması ekonomiye bir tür "yapay solunum" sağlayabilir.

Alevi sözlerini şöyle sürdürüyor: "Ancak derin yapısal reformlar olmadan bu etkiler sınırlı ve kalıcı olmayacaktır. " Yapısal sorunlar daha da ağırlaştı İran ekonomisi uzun yıllardır yaptırımlar, kötü yönetim ve yolsuzluk nedeniyle ağır bir kriz içinde bulunuyor. Savaş ve İran'ın, Hürmüz Boğazı'nı geçici olarak kapatmasının ardından ABD'nin, İran limanlarına yönelik ablukası mevcut sorunları daha da ağırlaştırdı.

Özellikle gıda fiyatları kısa süre içinde ciddi biçimde arttı. Dar gelirli kesimler için önemli bir protein kaynağı olan yumurtanın fiyatı bunun en çarpıcı örneklerinden biri.

Bu haber, küresel gündemin en önemli başlıkları arasına girdi.