Sazlıdere'nin dönüşümü: Su güvenliği mi, yeni yerleşim mi?

Uluslararası arenada önemli bir gelişme yaşandı. Doğa ve ÇevreTürkiyeSazlıdere'nin dönüşümü: Su güvenliği mi, yeni yerleşim mi? 20266 Haziran 2026İstanbul'a sağlanan suyun yüzde 62'si regülatör ve kuyulardan geliyor. Uzmanlara göre Sazlıdere'deki dönüşüm, kentin su güvenliği açısından kritik bir uyarı.

Barajı bölgesinin yapılaşmaya açılması, su güvenliğini riske sokuyorFotoğraf: Die Kammer der UmweltingenieureReklamİstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan Sazlıdere Barajı, son yıllarda yalnızca su seviyesindeki değişimlerle değil, çevresindeki yapılaşma ve Kanal İstanbul tartışmalarıyla da gündeme geliyor. Bir dönem kentin önemli içme suyu kaynaklarından biri olan havza, bugün İstanbul'un su güvenliği, kentleşme politikaları ve iklim krizi tartışmalarının kesiştiği noktada bulunuyor. 1996 yılında hizmete giren Sazlıdere Barajı, yıllık yaklaşık 55 milyon metreküp verimiyle özellikle Avrupa Yakası'nın su ihtiyacına katkı sağlayan kaynaklardan biri oldu.

Gelişmelerin Detayları

Ancak 2022 yılında Cumhurbaşkanı kararıyla barajın içme suyu maksatlı kullanım statüsü kaldırıldı. Ardından Kanal İstanbul ve Yenişehir Rezerv Yapı Alanı kapsamında bölgede TOKİ ve Emlak Konut projeleri için inşaat faaliyetleri başladı. TMMOB Çevre Mühendisleri Odası (ÇMO) İstanbul Şubesi'nin 2026 İstanbul Çevre Durum Raporu'na göre bugün yaşanan tartışma yalnızca bir barajın geleceğiyle ilgili değil.

Tartışmanın merkezinde, İstanbul'un giderek artan su ihtiyacına rağmen mevcut su havzalarını koruyup koruyamayacağı sorusu bulunuyor. Sazlıdere neden yeniden gündemde? Sazlıdere son aylarda özellikle havza çevresindeki yapılaşma faaliyetleri nedeniyle yeniden tartışma konusu oldu.

ÇMO, Kanal İstanbul ve Yenişehir Rezerv Yapı Alanı kapsamında yürütülen projelerin barajın mutlak ve kısa mesafeli koruma alanları üzerinde baskı yarattığını belirtiyor. Rapora göre açılan davalara ve yargı süreçlerine rağmen bölgedeki inşaat faaliyetleri sürüyor. ÇMO İstanbul Şubesi'nin 5 Haziran Çevre Günü dolayısıyla Sazlıdere baraj bölgesinde yaptığı açıklamada da Sazlıdere'nin içme suyu statüsünün Cumhurbaşkanlığı kararıyla kaldırıldığı, ardından TOKİ ve Emlak Konut eliyle toplu konut projelerine başlandığı belirtiliyor.

Uzmanlar Ne Diyor?

ÇMO İstanbul Şubesi, Sazlıdere Barajı bölgesinin yapılaşmaya açılmasını eleştiriyorFotoğraf: Die Kammer der Umweltingenieure Buna karşın havza tamamen ortadan kalkmış değil. İSKİ verilerine göre Sazlıdere Barajı'nın doluluk oranı 5 Haziran 2026 itibarıyla yüzde 42,78 seviyesinde. ÇMO İstanbul Şube Başkanı Ömür Yaşayan, havzanın hâlâ su topladığını ve işlevini sürdürdüğünü belirtiyor.

Yaşayan'a göre sorun, mevcut su kaynağının gelecekte nasıl korunacağı. Bir barajdan fazlası Sazlıdere'nin önemi yalnızca depoladığı su miktarından kaynaklanmıyor. İstanbul'un nüfusunun yaklaşık üçte ikisi Avrupa Yakası'nda yaşarken, su kaynaklarının önemli bölümü Anadolu Yakası'nda veya kent dışındaki havzalarda bulunuyor.

Bu nedenle Avrupa Yakası'ndaki her yerel kaynak stratejik önem taşıyor.

Gelişme, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Diplomatik çevreler konuyu dikkatle izliyor.