"Sosyal medya platformları yeniden inşa edilmeli"

Dünya kamuoyunu yakından ilgilendiren bir gelişme gündeme geldi. Politika "Sosyal medya platformları yeniden inşa edilmeli" Ines Eisele 17. 2026 17 Nisan 2026 Türkiye ile birlikte bir çok ülke sosyal medyaya yaş sınırlaması gerekiyor. Ancak uzmanlar, çocukları sosyal medya bağımlılığından kurtarmak için bunu yeterli bir çözüm olarak görmüyor.

Çok sayıda ülke sosyal medyaya yaş sınırlaması öngören yasal düzenlemeler üzerinde çalışıyor Fotoğraf: Cristina Quicler//Getty Images Reklam Şu anda Türkiye ile birlikte Yeni Zelanda, Malezya, Fransa, İspanya, Norveç, Slovenya ve Birleşik Krallık dahil olmak üzere bir düzineden fazla ülke, reşit olmayanların sosyal medyaya erişimini sınırlamaya çalışıyor. Almanya'da da benzer bir adım değerlendiriliyor. Avustralya, genelinde ilk ülke olarak 2025 yılı sonunda 16 yaş altındaki kullanıcılar için sosyal medya yasağı getirdi.

Gelişmelerin Detayları

Endonezya'da ise Mart ayı sonundan bu yana yaş sınırlaması uygulanıyor. Türkiye'de TBMM Genel Kurulu, 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya kullanımını kısıtlayacak düzenlemeyi görüşmeye başladı. Kanun teklifinin yakın zamanda kabul edilerek yasalaşması bekleniyor.

Bu düzenlemelerin temel amacı çocukları ve gençleri korumak olarak açıklanıyor. Bu ilk bakışta mantıklı görünüyor, çünkü çocukların ekran başında geçirdiği süre birçok ailede tartışma konusu ve çoğu zaman oldukça uzun: Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) 2025 tarihli bir araştırmasına göre OECD ülkelerinde 15 yaşındaki gençlerin en az yüzde 50'si haftada en az 30 saatini dijital cihazlarla geçiriyor. Ancak soru şu: Birçok yerde planlanan yaş sınırlamaları, sosyal medyayla bağlantılı olumsuz sonuçları gerçekten kontrol altına almak için uygun bir araç mı?

"Yasak talepleriyle öne çıkmak kolay" Psikolog ve nörobilimci Christian Montag, tartışmanın yüzeysel olduğunu düşünüyor: "Yeni teknolojiler ortaya çıktığında hızla bir tür ahlaki panik oluşur. Politikacılar arasında gerçek endişeler olduğunu inkâr etmeden söylemek gerekir ki, sosyal medya yasakları talebiyle fazla bir şey yapmadan da kolayca öne çıkılabiliyor. " Eğitim araştırmacısı Nina Kolleck de tartışmaya şüpheyle yaklaşıyor: "Avustralya örneğinde de görüldüğü gibi yaş sınırını uygulamak hiç de kolay değil.

Uzmanlar Ne Diyor?

Ayrıca bu yöntem sosyal medyanın ciddi sorunlarını çözmüyor, sadece kullanım yaşını biraz öteliyor. " Avustralya'da sosyal medyaya 16 yaş sınırlaması getirildi Fotoğraf: Jakub Porzycki/NurPhoto/IMAGO Kolleck'e göre bu sorunlar arasında, kullanıcıların platformlarda mümkün olduğunca uzun süre kalmasını sağlayan kişiselleştirilmiş algoritmalar, bildirimler ve sonsuz kaydırma gibi yüksek bağımlılık potansiyeline sahip özellikler bulunuyor. Ayrıca kullanıcılar şiddeti yücelten ya da cinsel unsurlar gibi problemli içeriklerle karşılaşabiliyor.

OECD'ye göre dijital medya çocuklara ve gençlere bilgi edinme, oyun oynama ve iletişim kurma imkânı sağlasa da aşırı veya sorunlu kullanımın olumsuz etkileri olduğuna dair bulgular var.

Gelişme, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Diplomatik çevreler konuyu dikkatle izliyor.