Afganistan'da Taliban baskıyı artırıyor: Kadınlar hedefte

Uluslararası arenada önemli bir gelişme yaşandı. İnsan HaklarıAfganistanAfganistan'da Taliban baskıyı artırıyor: Kadınlar hedefteWaslat Hasrat-Nazimi28. 202628 Haziran 2026Taliban, kadınlara yönelik kuralları sertleştiriyor, protestoculara ateş açıyor ve hatta kendi yetkililerine akıllı telefon kullanımını yasaklıyor. Rejimin artırdığı baskının ardında ise derin bir tedirginlik yatıyor.

başkenti Kabil'deki bir üniversitede kız öğrencilerin örtünmelerini isteyen bir posterFotoğraf: Wakil Kohsar/AFPReklamAfganistan'dan son dönemde gelen haberler ya da en azından Taliban rejiminin uyguladığı sansürün ardından elde edilebilen bilgiler endişe verici. Birleşmiş Milletler Afganistan Yardım Misyonu'na (UNAMA) göre; Haziran ayının başlarında Taliban yetkilileri, kıyafet kurallarını ihlal ettikleri iddiasıyla ülkenin batısındaki Herat kentinde en az 30 kadını gözaltına aldı. Bu gözaltılar, Herat'ın aşırılıkçı Sünni rejimin yönetiminde sık sık ayrımcılıkla karşı karşıya kalan, çoğunlukla Şii nüfusa sahip Injil ilçesinde protestoları tetikledi.

Gelişmelerin Detayları

UNAMA ve insan hakları örgütlerine göre, Taliban güçleri protestoculara ateş açarak karşılık verdi. Aralarında bir çocuğun da bulunduğu en az iki kişi, hayatını kaybetti ve 20'den fazla kişi yaralandı. Taliban, gözaltı iddialarını reddederken bu haberler, kadın hakları aktivistleri arasında öfkeye yol açtı ve rejimin kadınlarla genel olarak kamusal alan üzerindeki giderek artan kontrolüne dair endişeleri yeniden gündeme getirdi.

Herat protestoları: Direniş gösterisi Güvenlik gerekçesiyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen Afgan Kadın Hareketi Ağı'nın iki kadın üyesi, gözaltıları daha geniş bir baskı sisteminin parçası olarak nitelendiriyor. Üyelerden biri 'ye yaptığı açıklamada, "Bugün Herat'ta gözaltına alınan her kadın, cinsiyet ayrımcılığının gölgesinde yaşayan milyonlarca Afgan kadının çektiği acının bir simgesi" ifadelerini kullanırken sözlerini şöyle sürdürüyor: "Özgürlükleri, kadınların hakkıdır. " 2022'de Kabil'deki protestolarda Taliban üyeleri kadın protestocuları dövmüş ve eylemcileri dağıtmak için havaya ateş açmıştı.

(Fotoğraf: Arşiv)Fotoğraf: Wakil Kohsar/ Aynı ağın bir diğer üyesi ise Taliban'ın kadınların en temel tercihlerini suç haline getirdiğini söylüyor. "Taliban, kadınları nasıl giyineceklerini seçtikleri için tutukluyor" diyen üye, "Bu davranış ne dini ne de insani. Bu, kadınların baskı altına alınması ve insan onurunun açık bir ihlalidir" diye konuşuyor.

Tam da bu nedenle Herat'taki protestolar yalnızca kadınların gözaltına alınmasına bir tepki değildi. Eylemler aynı zamanda Afgan toplumunun bazı kesimlerinin, risklere rağmen Taliban otoritesine meydan okumaya hâlâ istekli olduğunu da gösterdi. Eski Afgan diplomat ve kadın hakları aktivisti Nigara Mirdad, 'ye yaptığı açıklamada, "Bu protestolar aynı zamanda Afgan halkının ve Afgan kadınlarının direnişini de ortaya koydu" değerlendirmesini yapıyor.

Gelişme, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Diplomatik çevreler konuyu dikkatle izliyor.