İsviçreli bir grup öğrenci, döner patlamalı roket motoru yaptı

Yapay zeka alanında çarpıcı bir gelişme haberi geldi. Editör Hakkında Diğer Haberleri 83 Takipçi Erdem Çınar Film ve Dizi Editörü Sıkı bir beyaz perde takipçisi olan Erdem, DonanımHaber'de sinema ve dizi sektörüne dair haberleri kaleme alıyor. Green Lantern dizisi Lanterns'tan fragman yayınlandı 19 sa. Yapay zeka dünyasında bu hafta (18 Mayıs 2026) 19 sa.

Bilim insanları beyindeki hasarlı devreleri bypass etmeyi başardı 20 sa. Tümünü Göster Film ve Dizi Editörü İsviçre’de eğitim gören bir grup üniversite öğrencisi, dikkat çekici bir projeye imza attı. İsviçre Akademik Uzay Girişimi (ARIS) programının parçası olan ekip, saniyede 20 bin patlama dalgası üretebilen deneysel bir roket motorunu başarıyla test etti.

Teknolojik Detaylar

Propan ve sıvı oksijen kullanan bu motor, klasik roket motorlarından farklı olarak sürekli dönen kontrollü patlamalarla çalışıyor. Bu sayede yakıt içerisindeki enerji çok daha verimli şekilde kullanılabiliyor. “Rotating Detonation Rocket Engine” (RDRE), yani "döner patlamalı roket motoru" olarak bilinen bu motorlar, son dönemde uzay ajansları tarafından da üzerinde durulan teknolojiler arasında yer alıyor.

Yaklaşık bir yıl boyunca motoru geliştiren üçüncü sınıf öğrencileri, testleri Nisan 2026’nın başlarında Zürih yakınlarındaki Dübendorf Hava Üssü’nde gerçekleştirdi. İsviçre Silahlı Kuvvetleri tarafından işletilen bu üs, deneysel testler için güvenli bir alan sağladı. Yapılan ilk denemenin başarısız olmasının ardından ekip yalnızca bir hafta içinde sistemi yeniden düzenleyerek ikinci testte stabil patlama dalgaları oluşturmayı başardı.

Ekip, test boyunca yüksek hızlı kameralar ve basınç sensörlerinden gelen verileri gerçek zamanlı olarak takip etti. Bir grup üniversitesi öğrencisi tarafından geliştirilmiş olmasının yanı sıra motor hakkında dikkat çeken bir diğer detay da sunduğu verimlilik avantajı. Günümüzde roketlerin toplam ağırlığının yüzde 80 ila 90’ını yakıt oluşturuyor.

Sektörel Yansımalar

Dolayısıyla motor verimliliğinde sağlanacak küçük bir artış bile, hem fırlatma maliyetlerini ciddi ölçüde düşürebiliyor hem de roketlerin yörüngeye daha ağır yükler taşımasına imkân tanıyor. NASA ve Japon araştırma ekiplerinin son yıllarda RDRE teknolojisine yoğun ilgi göstermesinin temel sebebi bu. RDRE sistemlerinin çalışma mantığı oldukça sıra dışı.

Geleneksel roket motorlarında yakıt sabit bir yanma süreciyle tüketilirken, döner patlamalı motorlarda yanma odası içerisinde sürekli hareket eden detanasyon dalgaları oluşuyor. Bu dalgalar saniyede yaklaşık 20 bin kez yanma odasının etrafında dönüyor. Ancak bu sistemin çalışabilmesi için hem aşırı yüksek sıcaklıklara dayanabilecek malzemeler hem de milisaniyenin altında tepki verebilen son derece hassas yakıt enjeksiyon sistemleri gerekiyor.

Öğrenciler Bu Roketi Yapabilmek İçin 3D Yazıcılardan Faydalandı Özellikle yakıt enjektörü, bu motorun en kritik parçalarından biri.

Bu haber, yapay zeka alanındaki rekabeti daha da kızıştıracak nitelikte. Sektör uzmanları, gelişmenin uzun vadeli etkilerini değerlendiriyor.