TBMM'de dokunulmazlıklar nasıl kaldırılıyor?

Küresel gündemde öne çıkan son dakika haberi: PolitikaTürkiyeTBMM'de dokunulmazlıklar nasıl kaldırılıyor? 20265 Haziran 2026Mutlak butlan kararıyla görevden uzaklaştırılan CHP lideri Özgür Özel'in TBMM'de 55 fezlekesi bulunuyor. Peki dokunulmazlıklar nasıl kaldırılıyor, süreç nasıl işliyor?

kaldırılması talebinin bulunması halinde, bu talep TBMM Genel Kurulu'nda oylanıyor (Arşiv fotoğrafı) Fotoğraf: Ali Unal/AP Photo/picture allianceReklamİstinaf mahkemesinin mutlak butlan kararının ardından CHP fiili olarak iki yönetimle devam ederken, delegeler tarafından seçilen Genel Başkan Özgür Özel sürdürdüğü sert muhalefet nedeniyle iktidarın hedefi oluyor. CHP'ye Ekim 2024'te başlatılan iktidar baskısı 19 Mart 2025'te İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'na düzenlenen operasyonla devam etmiş; ardından farklı illerde de CHP'li belediyelere yönelik yargı süreçleri başlatılmıştı. Özel ve CHP yönetimi bu baskıya karşı direnirken, mutlak butlan kararının çıkmasıyla Özel ve yakın çevresinin dokunulmazlıklarının kaldırılması ihtimali Ankara kulislerinde sıklıkla konuşulan bir başlık.

Gelişmelerin Detayları

Ancak bu yönteme normalde TBMM'de çok ender durumlarda başvuruluyor. Son olarak İstanbul ve Antalya Cumhuriyet Başsavcılıkları, Özgür Özel ve bazı CHP'li milletvekilleri hakkında yürütülen soruşturma dosyalarında yetkisizlik kararı vererek dosyaları fezleke hazırlanması talebiyle Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderdi. Bu gelişmeler üzerine Özel bu hafta içinde gazetecilerin "Dokunulmazlık endişesi taşıyor musunuz?

" sorusuna, "Bir endişem yok. Kendisiyle ilgili endişe duyan CHP genel başkanlığına soyunmaz ama Türkiye'de çok partili siyasi yaşamın geleceği açısından endişem var. Türkiye'de kamu düzeni açısından endişem var" yanıtını verdi.

Peki TBMM'de dokunulmazlıkların kaldırılması süreci nasıl işliyor ve Meclis aritmetiği ne diyor? Dokunulmazlık nasıl kaldırılıyor? TBMM'de milletvekili dokunulmazlıklarının kaldırılması süreci, Anayasa'nın 83'üncü maddesi ve TBMM İç Tüzüğü'nün 131-134'üncü maddeleriyle sıkı kurallara bağlanmış durumda.

Uzmanlar Ne Diyor?

Milletvekilleri Anayasa'nın 83'üncü maddesine göre, Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşüncelerinden dolayı "yasama sorumsuzluğu" ile mutlak şekilde korunuyor. Ancak zaman zaman asıl tartışma konusu olan "yasama dokunulmazlığı yani nisbi koruma" seçimden önce veya sonra işlendiği iddia edilen suçlar için geçerli. Buna göre milletvekili, TBMM kararı olmadan işlediği iddia edilen suçlardan dolayı tutulamıyor, sorgulanamıyor, tutuklanamıyor ve yargılanamıyor.

Bu maddenin iki istisnası da bulunuyor. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ile Anayasa'nın 14'üncü maddesindeki "devletin bütünlüğünü bozmayı amaçlayan faaliyetler" gibi durumlarda dokunulmazlık otomatik kalkıyor. Ancak 14'üncü madde ile ilgili durum için milletvekilinin soruşturmasının seçilmesinden önce başlamış olması gerekiyor.

Dokunulmazlığın kaldırılması süreci Cumhuriyet savcılıklarının hazırladığı fezleke ile başlıyor.

Gelişme, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Diplomatik çevreler konuyu dikkatle izliyor.