60 gün kuralı: Trump'ın İran'da zamanı tükeniyor

Dünya gündeminden kritik gelişmeler geliyor. Politika Amerika Birleşik Devletleri 60 gün kuralı: Trump'ın İran'da zamanı tükeniyor David Ehl 28. 2026 28 Nisan 2026 ABD Başkanı, Kongre onayı olmadan yalnızca 60 gün süreyle askerî operasyon emri verebiliyor. İran savaşı için bu süre 1 Mayıs'ta doluyor.

Trump'ın önünde hangi seçenekler var? ABD Başkanı Donald Trump, Kongre'nin onayı olmadan İran savaşını nasıl sürdürebilecek? Fotoğraf: Daniel Heuer/ABACA/picture alliance Reklam ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik savaşında kritik bir soru gündemde: Kongre onayı olmadan bu savaş ne kadar daha sürebilir?

Gelişmelerin Detayları

Trump, Anayasa'nın başkana tanıdığı yetkiye dayanarak "başkomutan" sıfatıyla askerî bir operasyon başlatabiliyor, ancak ardından Kongre'yi 48 saat içinde resmen bilgilendirmesi gerekiyor. ABD Başkanı, İran savaşında da gereken bilgilendirmeyi, süreye uygun biçimde 2 Mart'ta yaptı. Böyle bir operasyon, Kongre üyeleri ve senatörlerin onayı olmadan yalnızca 60 gün sürebiliyor ve söz konusu süre 1 Mayıs'ta sona eriyor.

Ancak Washington ile Tahran arasında o tarihe kadar bir çözüm şekillenmezse, Donald Trump 'ın İran'a karşı askerî harekâtı sürdürmek için yeni adımlar atması gerekecek. İkinci başkanlık döneminde sık sık kararnameyle parlamentoyu devre dışı bırakarak yöneten Trump'ın önünde birden fazla seçenek bulunuyor. Savaş Yetkileri Kararı nedir?

Savaş durumunda Kongre ile başkan arasındaki yetkilerin nasıl düzenlendiği, Savaş Yetkileri Kararı (War Powers Resolution) adlı yasada yer alıyor. Yasa, 1973 yılında kabul edildiğinde dönemin başkanı Richard Nixon'ın hoşuna gitmemişti. Ancak Nixon'un vetosu Kongre tarafından üçte iki çoğunlukla aşıldı ve yasa yürürlüğe girdi.

Uzmanlar Ne Diyor?

Bu düzenleme, ABD'nin 1950'li yıllardan itibaren dahil olduğu ve ancak 1964'e Kongre'nin onay vermediği Vietnam Savaşı'ndan çıkarılan bir ders olarak görülüyor. ABD'nin kurucu babaları yaklaşık 240 yıl önce Anayasa'da savaş konusunu ikiye ayırmıştı: Başkan silahlı kuvvetlerin başkomutanıdır, ancak savaş ilan etme yetkisi yalnızca Kongre'ye aittir. Günümüzde ise resmî olarak savaş ilan etmenin modası geçmiş durumda.

Kongre son resmî savaş ilanını 4 Haziran 1942'de, İkinci Savaşı sırasında Nazi Almanyası'nın müttefiki olan Bulgaristan, Macaristan ve Romanya'ya karşı kabul etmişti. Savaş Yetkileri Kararı, resmî savaş ilanı olmadan yürütülen modern çatışmalarda da Kongre'nin söz hakkını korurken, hassas durumlarda başkana hareket alanı bırakıyor. Bundan sonra ne olacağı, Washington'daki kararlara olduğu kadar Ortadoğu'daki belirsiz gelişmelere de bağlı.

Sadece 30 gün uzatma ABD Başkanı, yasa çerçevesinde 60 günlük süreyi bir defaya mahsus olmak üzere 30 gün daha uzatabiliyor. Bu ek süre birliklerin düzenli biçimde geri çekilmesini sağlamak amacıyla öngörülüyor. 'ye konuşan düşünce kuruluşu Aspen Institute Deutschland Başkanı Stormy-Annika Mildner bunun en olası senaryo olduğunu düşünüyor: "Trump'ın, ek 30 günlük süreyi kullanacağını varsayıyorum.

Gelişme, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Diplomatik çevreler konuyu dikkatle izliyor.