Doğum izni: Süre uzuyor ama eşitlik sağlanıyor mu?

Uluslararası arenada önemli bir gelişme yaşandı. Politika Türkiye Doğum izni: Süre uzuyor ama eşitlik sağlanıyor mu? 2026 23 Nisan 2026 Mecliste doğum izninin uzatılması kabul edildi. Ancak TÜİK verileri kadınların hâlâ iş gücünden uzak olduğunu gösteriyor.

Uzmanlara göre asıl mesele ise izin süresi değil, bakım yükünün kim tarafından üstlenildiği. TBMM'ye sunulan kanun teklifi doğum izni süresinin uzatılmasını öngörüyor Fotoğraf: Elisa Schu/dpa/picture alliance Reklam Türkiye'de doğum izninin uzatılmasını öngören düzenleme TBMM 'de kabul edildi. Buna göre, kadın memur ve işçilerin doğum öncesi 8, doğum sonrası 8 hafta olan toplam 16 haftalık ücretli izin süresi 24 haftaya çıkarıldı.

Gelişmelerin Detayları

Kamu ve özel sektörde çalışan tüm anneler için doğum izni artık, doğumdan önce 8 hafta, doğum sonrası 16 hafta olarak hesaplanacak. Düzenleme kapsamında, erkek işçilere eşlerinin doğum yapması halinde verilen ücretli izin süresi de 5 günden 10 güne çıkarılarak memurlarla eşitlendi. AKP tarafından hazırlanan kanunun gerekçesinde, doğumdan sonraki ilk ayların çocuğun bakım ve gelişimi açısından belirleyici olduğuna dikkat çekilirken, düzenlemenin aynı zamanda nüfus politikalarının desteklenmesi amacıyla da ele alındığı belirtildi.

Bu yönüyle yeni yasa, hükümetin ilan ettiği "Aile Yılı" kapsamında aileyi ve doğurganlığı teşvik eden politikaların bir parçası olarak değerlendiriliyor. Ancak tartışma yalnızca çocuk bakımının nasıl güçlendirileceğiyle sınırlı değil. Kadın örgütleri ve uzmanlar, bu düzenlemenin kadınların çalışma hayatındaki konumunu nasıl etkileyeceği sorusuna odaklanıyor.

'ye konuşan feminist avukat Selin Nakıpoğlu da bu tartışmanın yalnızca bir izin süresi meselesi olarak ele alınamayacağını vurguluyor. Avukat Selin Nakıpoğlu, doğum izni süresinin uzaltılmasının tek başına kadınlar açısından bir kazanım olmadığına dikkati çekiyor Fotoğraf: Privat "İznin uzatılması teknik olarak bir hak gibi görünse de pratikte kadınların iş piyasasındaki konumunu zayıflatacak bir başlıktır" diyen Nakıpoğlu, bu tür düzenlemelerin işverenlerin kadınları işe alırken daha temkinli davranmasına yol açabileceğini ifade ediyor. Kadınlar zaten iş gücünden uzak Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri, kadınların işgücüne katılımının erkeklere kıyasla belirgin biçimde düşük olduğunu ortaya koyuyor.

Uzmanlar Ne Diyor?

Kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 36,8'de kalırken, erkeklerde bu oran yüzde 72. Hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş arası kadınlarda istihdam oranı yüzde 26,9'a kadar geriliyor. İstihdam içerisinde yarı zamanlı çalışan kadınların oranı ise yüzde 18 civarında.

Yani istihdama dahil olan beş kadından neredeyse biri yarı zamanlı çalışıyor. Öte yandan tarım dışı kayıt dışı istihdam oranı kadınlarda yüzde 19,4 olarak ölçülürken, tarım sektöründe bu oran yüzde 91,1'e kadar yükseliyor. Ücret eşitsizliği de dikkat çekici.

Üniversite mezunu kadınların kazancı, erkeklere kıyasla ortalama yüzde 17,4 daha düşük.

Gelişme, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Diplomatik çevreler konuyu dikkatle izliyor.