Hammadde krizi kapıda: Fiyatlar rekora koşuyor, tedarik durma noktasında

Piyasalarda son dakika gelişmesi: Özellikle temel hammaddelerden s lf rik asitte ciddi bir kriz yaklaşırken, k k rt de ton başına 900 dolara yaklaştı. Çin'in s lf rik asit ihracatını durdurmaya hazırlanması ise başta Endonezya'daki nikel retimi olmak zere bakır, g bre ve diğer metal sekt rlerinde retim sıkıntılarını derinleştirdi. Krizin etkileri al minyum ve helyum piyasalarında da hissedilirken, Londra Metal Borsası depolarındaki hızlı stok ıkışı piyasadaki endişeyi artırdı.

Katar'daki retim sorunları ve lojistik kısıtlar da y ksek teknoloji ve sağlık sekt rleri i in kritik olan helyum tedarikinde riskleri b y tt . Krizin savunma sanayinden enerji d n ş m ne kadar bir ok alanda retim ve maliyet baskısını artaracağını ng ren T rkiye Madenciler Derneği (TMD) Başkanı Mehmet Yılmaz da "H rm z zerinden gelen k k rt, demir cevheri ve grafit gibi girdilerde yaşanacak en k k aksama bile tarımdan y ksek teknolojiye kadar retimi kilitleyebilir" uyarısında bulundu. S recin enerji g venliğinin tesine ge tiğini vurgulayan Yılmaz, "Bu tablo, k resel sanayi retiminin her aşamasını etkileyen ok katmanlı bir hammadde krizine işaret ediyor" dedi.

Ekonomik Detaylar

Al minyum, grafit ve k k rt gibi girdilerin artık sıradan hammaddeler olarak değerlendirilemeyeceğini aktaran Yılmaz, "Bu girdiler, yeşil d n ş mden gıda g venliğine kadar retimin her aşamasında belirleyici rol oynuyor. Bu nedenle fiyatlarındaki her hareket, lkelerin ekonomik dengelerini doğrudan etkiliyor. Yılmaz, S&P Global verilerine g re H rm z Boğazı'ndaki gelişmelerin k resel madencilik maliyetlerini ortalama y zde 11,3 artırdığını belirterek, bu artışta navlun ve dizel fiyatlarındaki y kselişin etkili olduğunu s yledi.

T rkiye'de sanayi retiminin b y k l de ithal ara mallara dayandığını hatırlatan Yılmaz, şunları kaydetti: "İthalatın yaklaşık y zde 68'ini ara mallar oluşturuyor. Bu durum, H rm z Boğazı'ndaki aksamaların doğrudan retim maliyetlerine ve sanayici zerinde baskıya d n şmesi anlamına geliyor. Ancak g venli ve yakın tedarik arayışının arttığı bu d nemde T rkiye, maden potansiyeliyle ne ıkarak nemli bir fırsat penceresi yakalayabilir.

Kriz uzarsa en b y k kırılma yatırım iştahında yaşanır, belirsizlik arttık a yeni projelere finansman zorlaşır. Bu nedenle yerli maden arama ve retim yatırımlarının hızla devreye alınması ekonomik bağımsızlık a ısından kritik nem taşıyor. com internet sitesinde yer alan yazılı ve görsel içerik; izinsiz olarak kaynak gösterilse dahi kısmen ya da tamamen kopyalanamaz, başka yerde kullanılamaz.

Analistlerin Görüşleri

Piyasa verileri FOREKS Bilgi İletişim Hizmetleri A. tarafından sağlanmaktadır. BIST hisse senetleri, VİOP ve tahvil-bono verileri 15 dakika gecikmeli verilmektedir.

BIST isim ve logosu "koruma marka belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.

Finansal piyasalar bu gelişmeyi yakından takip ediyor. Yatırımcılar olası etkileri değerlendiriyor.