Macaristan: Peter Magyar "Orban devletini" tasfiye ediyor

Küresel gündemde öne çıkan son dakika haberi: PolitikaMacaristanMacaristan: Peter Magyar "Orban devletini" tasfiye ediyorKeno Verseck16. 202616 Temmuz 2026Macaristan Başbakanı Peter Magyar'ın Orban yanlılarını devlet kurumlarından tasfiye etme planı Türkiye ziyareti sonrası parlamntodan geçti. Ancak Magyar'ın attığı adımlara eleştiriler var.

Magyar hükümeti, Viktor Orban döneminin yalnızca siyasi etkisini değil, anayasal ve kurumsal mirasını da tasfiye etmek için harekete geçtiFotoğraf: Neil Milton/SOPA Images/ZUMA/picture allianceReklamViktor Orban, iktidarı kaybetme ihtimaline karşı önlem aldığını düşünüyordu. Macaristan devleti ve idaresindeki çok sayıda üst düzey kilit makam, hükümeti tarafından yıllar sonrasına kadar sadık isimlerle doldurulmuştu. Bu kişilerin görevden alınması ise parlamentoda üçte iki çoğunlukla alınacak karara bağlanmıştı.

Gelişmelerin Detayları

Orban bazı kurumları da bu yolla adeta kalıcı hale getirmek istemişti. Bunun ardındaki hesap şuydu: Başka her hükümetin çalışması mümkün olduğunca sabote edilecekti. Orban da perde arkasından, başbakan olmasa bile belirleyici olmaya devam edecekti.

Ancak 12 Nisan'da iktidardan seçimle uzaklaştırılan otokratın hesaba katmadığı şey, partisi Fidesz'in (Genç Demokratlar Birliği) ağır seçim yenilgisi ve muhalefet partisi Tisza'nın (Saygı ve Özgürlük) tarihî düzeyde yüksek sayılabilecek üçte iki çoğunluk elde etmesiydi. Macaristan'ın yeni Başbakanı Peter Magyar ve parlamento grubu şimdi bu çoğunluğu bolca kullanıyor ve Orban sistemini hızla tasfiye ediyor. Magyar buna "Araf Operasyonu" adını veriyor.

Bu operasyonun en önemli bölümü de Peter Magyar'ın geçen hafta Ankara'da katıldığı NATO Zirvesi ve ardından Türkiye'de yaptığı tatil sonrası, Pazartesi günü (13. 2026) hayata geçirildi: Macaristan Parlamentosu, Magyar ve hükümetinin Haziran sonunda önerdiği kapsamlı anayasa değişikliklerini kabul etti. Değişikliklerle bir yandan Orban sisteminin önemli görevlileri makamlarını bırakmak zorunda bırakılıyor.

Uzmanlar Ne Diyor?

Bunlar arasında Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok ve dört Anayasa Mahkemesi yargıcı da var. Peter Magyar, Sulyok'u ve Anayasa Mahkemesi Başkanı Peter Polt gibi başka isimleri defalarca "Orban'ın kuklaları" diye nitelemiş ve seçim kampanyası sırasında onların görevden alınmasını sağlayacağını açıklamıştı. Diğer yandan anayasa değişiklikleri, hukuk devletini hedef alan Orban'ın ağır kısıtlamalarını iptal ediyor.

Örneğin Anayasa Mahkemesi, eski yetkilerine yeniden kavuşuyor ve yargının bağımsızlığı genel olarak güçlendiriliyor. Yalnızca üçte iki çoğunlukla değiştirilebilecek yasaların sayısı azaltılıyor. Ayrıca yasa dışı yollarla elde edilen varlıkların geri alınması için bir kurum kuruluyor.

Son olarak milletvekillerinin en fazla üç dönem görev yapabilmesi öngörülüyor. Peter Magyar hükümeti, parlamentodaki üçte iki çoğunluğunu Orban döneminden kalan kurumsal yapıları değiştirmek için kullanıyor.

Bu haber, küresel gündemin en önemli başlıkları arasına girdi.