Yapay zekânın ekolojik ayak izi: Zararı tahminlerden ağır

Dünya kamuoyunu yakından ilgilendiren bir gelişme gündeme geldi. Doğa ve Çevre Küresel Yapay zekânın ekolojik ayak izi: Zararı tahminlerden ağır 15. 2026 15 Nisan 2026 Yapay zekânın artan elektrik tüketimine ek olarak kuraklığın derinleştiği bir dönemde aşırı miktarda su harcaması, insanlığın geleceğine dair kaygıları büyütüyor. Yapay zekâ teknolojileri hızla gelişirken, çevreye verdikleri zarar hakkında da gittikçe daha fazla araştırmalar yapılıyor.

Fotoğraf: Manuel Ruiz/Addictive Stock/IMAGO Reklam Dünyada, sanayi devrimine benzer bir dönüşümü tetikleyen yapay zekâya (AI), insanlığın pek çok alandaki gelişimini hızlandıracağı gerekçesiyle büyük yatırımlar yapılıyor. AI'nin çevreye etkileri alanında yürütülen araştırmalar ise bu devrimin doğaya tahmin edilenden daha çok zarar verdiğini, bunların insanlığı ağır sınamalarla karşı karşıya bırakabileceğini ortaya koyuyor. AI'nin ekonoljik ayak izini mercek altına alan Alman bilim kadını Sophia Falk'ın, doktorası kapsamında yaptığı araştırmanın sonuçlarına göre yapay zekâ pek çok farklı alanda çevreye zarar veriyor.

Gelişmelerin Detayları

AI'nin şaşırtan su tüketim hacmi AI teknolojilerinin küresel çapta elektrik talebini devasa boyutta arttırdığı, yapay zeka veri merkezlerinin tek başlarına yaklaşık 100 bin evin tüketimine eşdeğer elektrik tükettiği biliniyor. Yapay zekâ veri merkezlerinin enerji tüketiminin 2030 yılında iki kat artabileceği, mevcut altyapıların yeterli olmadığı tartışılırken, bunların geliştirilmesinde çevrenin de gözetilmesi gerektiği yönünde çağrılar yapılıyor. Bilim insanı Falk'ın araştırması, AI teknolojilerinin sadece elektrik tüketimini arttırmadığı, aynı zamanda muazzam boyutta su harcadığına, özellikle büyük AI modellerinin sunduğu eğitimlerin milyonlarca litre suyun tüketilmesini gerekli kıldığına işaret ediyor.

İklim değişikliği genelinde kuraklığa yol açıyor. Fotoğraf: Fadel Senna//Getty Images Örneğin ChatGPT -4'ün bir eğitim döngüsü için yaklaşık 927 milyon litre su gerekiyor. Bu miktar, yaklaşık 12 bin 700 kişinin bir yıl boyunca günlük su ihtiyacına denk geliyor.

İklim değişikliği nedeniyle kuraklığın artması, zaten dünyanın bir çok bölgesinde kuraklığa, susuzluğa yol açtı. AI'nin hızla gelişmesi ile birlikte, insanlar ile dev AI şirketleri arasında su paylaşım rekabeti artacak gibi görünüyor. Kanserojen kimyasalların oluşturduğu riskler Sophia Falk ayrıca hammadde çıkarma ve çip üretim süreçlerinde doğaya kimyasalların karıştığına, yapılan analizlerin, kanserojen nitelikteki bazı kimyasalların insanlar için kanser riskine yol açabileceğini de ortaya koyduğuna dikkat çekiyor.

Araştırmada, AI 'nin kaynak tüketiminin gerçek boyutunun da hafife alındığına vurgu yapılıyor, "Hesaplanandan yaklaşık üçte bir oranında daha fazla hammaddeye ihtiyaç duyulmakta" bilgisi paylaşılıyor.

Bu haber, küresel gündemin en önemli başlıkları arasına girdi. Uzmanlar olası gelişmeleri mercek altına alıyor.