AB'den İran'a yaptırım gevşetme sinyali

Uluslararası arenada önemli bir gelişme yaşandı. Politika Avrupa AB'den İran'a yaptırım gevşetme sinyali 24. 2026 24 Nisan 2026 AB liderleri, İran savaşının tetiklediği enerji krizine çözüm arayışında. Almanya'nın Hürmüz Boğazı'nın açılması karşılığında yaptırımların kademeli olarak gevşetilmesini içeren önerisi tartışmaya açıldı.

Friedrich Merz Kıbrıs'ta basına açıklama yaparken. Fotoğraf: Yiannis Kourtoglou/ Reklam Avrupa Birliği (AB), İran savaşının yol açtığı enerji krizi ve Hürmüz Boğazı'nın kapalı olması nedeniyle artan baskı altında, Tahran'a yönelik yaptırımlarda kademeli bir esneme seçeneğini gündemine aldı. Kıbrıs'ta düzenlenen iki günlük gayriresmî AB Liderler Zirvesi'nde Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Hürmüz Boğazı 'nın yeniden açılmasını sağlayacak kapsamlı bir anlaşma karşılığında yaptırımların aşamalı olarak hafifletilmesine yönelik bir öneri sundu.

Gelişmelerin Detayları

Merz, zirve sonrası yaptığı açıklamada, "Eğer kapsamlı bir uzlaşı sağlanacaksa, yaptırımların kademeli olarak gevşetilmesine hazırız" ifadelerini kullandı. Almanya'nın önerdiği olası anlaşmanın, İran'ın nükleer faaliyetlerini durdurmasını ve İsrail ile bölgedeki diğer ülkelere yönelik saldırgan tutumuna son vermesini de içermesi gerektiği belirtildi. AB içinde temkinli çözüm arayışı AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı António Costa ise İran yönetimiyle böyle bir anlaşmanın mümkün olup olmadığı konusuna temkinli yaklaştı.

Von der Leyen, ocak ayında hükümet karşıtı protestoların şiddetle bastırılması sırasında binlerce gencin hayatını kaybettiğini hatırlattı. Costa da İran'ın geçmişte nükleer programına ilişkin taahhütlerini yerine getirmediğini vurguladı. Zirveye katılan liderler toplu fotoğraf çekiminde.

Fotoğraf: Yves Herman/ Buna karşın AB liderleri, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmasının küresel enerji fiyatlarını hızla yükselttiği konusunda hemfikir. İran'ın tehditleri nedeniyle petrol ve LNG tankerlerinin bölgeden serbestçe geçememesi, enerji maliyetlerinin Avrupa'da rekor seviyelere çıkmasına yol açtı. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, savaşın başlamasından bu yana AB'nin fosil yakıt ithalat maliyetinin 24 milyar euro arttığını belirterek bunun "günde yaklaşık 500 milyon euroya" denk geldiğini söyledi.

Uzmanlar Ne Diyor?

Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo ise ateşkes için tüm seçeneklerin konuşulması gerektiğini ifade etti. Yaptırımların gevşetilmesi İran için ekonomik fırsat olabilir AB'nin İran'a yönelik yaptırımları, yılın başında protestoların sert biçimde bastırılması nedeniyle daha da sertleştirilmişti. Hürmüz Boğazı'nın kapatılması ise, ABD ve İsrail 'in Şubat sonunda başlattığı saldırıların ardından gerçekleşti.

ABD Başkanı Donald Trump da son haftalarda İran'a, Boğaz'ın açılması ve savaşın sona erdirilmesi karşılığında yaptırımların hafifletilebileceği mesajını vermişti. İran'ın uzun süredir kaldırılmasını istediği yaptırımlar arasında ham petrol, petrol ürünleri ve doğal gaz satışını engelleyen kısıtlamalar bulunuyor.

Gelişme, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Diplomatik çevreler konuyu dikkatle izliyor.