Af Örgütü: İdamlar son 44 yılın en yüksek seviyesinde

Dünya kamuoyunu yakından ilgilendiren bir gelişme gündeme geldi. PolitikaKüreselAf Örgütü: İdamlar son 44 yılın en yüksek seviyesindeDW Türkçe18. 202618 Mayıs 2026Uluslararası Af Örgütü, dünyada idam infazlarının yüzde 78 artışla 1981 sonrasının en yüksek rakamlarına ulaştığını bildirdi. İnfazlarda Çin, İran ve Suudi Arabistan başı çekiyor.

sürgündeki İranlıların İran'daki idam cezalarını protesto gösterisinde kurulan darağacından sallanan ipler. Fotoğraf: Christoph Hardt/Geisler-Fotopress/picture allianceReklamUluslararası Af Örgütü (Amnesty International), 2025 yılına dair İdam Cezaları ve İnfazlar raporunu açıkladı. Raporda 2025 yılında 17 ülkede toplam 2 bin 707 kişinin idam edildiği, bunun 1981'den sonra kaydedilen en yüksek rakam olduğu bildirildi.

Gelişmelerin Detayları

Raporda idam cezası infazlarının bir önceki yıla göre yüzde 78 arttığı belirtilerek bu sonuçta, idam cezasını gözdağı aracı olarak kullanan Çin, İran ve Suudi Arabistan gibi az sayıda ülkenin rol oynadığı kaydedildi. Raporda buna karşılık dünyadaki ülkelerin üçte ikisinden fazlasında idam cezasının hukuken ya da uygulamada kaldırıldığına da işaret edildi. Uluslararası Af Örgütü Almanya Birimi Genel Sekreteri Julia Duchrow, "Ölüm cezası devlet şiddetinin en aşırı biçimidir.

İnsanlık dışıdır, geri dönüşü yoktur, hata ya da adalet için hiçbir pay bırakmaz. Hükümetlerin hâlâ bu yola başvuruyor olması, yaşam hakkına yönelik ürkütücü bir saygısızlığı göstermektedir" ifadelerini kullandı. İran'da infazlarda iki kat artış Devletlerin idam cezasını sistematik olarak insanları susturma, bastırma ve korku yayma amaçlı kullanmasına İran'ı örnek veren Duchrow, bunu "devlet gücünün suistimali" ve "insanlıkla hukuk devletine karşı bir saldırı" olarak nitelendirdi.

Sadece İran'da 2025 yılında en az 2 bin 159 kişi idam edildi. Bu, bir önceki yıla göre iki kattan fazla bir artışa işaret ediyor. Suudi Arabistan'da en az 356 idam cezası infaz edildi.

Uzmanlar Ne Diyor?

2025'te infaz sayısı ABD'de 35'ten 47'ye, Singapur'da 9'dan 17'ye, Mısır'da 13'ten 23'e ve Kuveyt'te 6'dan 17'ye yükseldi. 2025'te idam cezalarını infaz eden diğer ülkeler Afganistan, Irak, Japonya, Yemen, Kuzey Kore, Somali, Güney Sudan, Tayvan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Vietnam oldu. İnfazlar kafa kesme, asma, enjeksiyon, kurşuna dizme ve azot gazıyla boğma şeklinde gerçekleştirildi.

Çin'den rakamlar dahil değil Uluslararası Af Örgütü raporunda 2025'teki infazlarla ilgili rakamlara Çin Halk Cumhuriyeti'nin dahil olmadığına da dikkat çekildi. Çin'de idam verileri devlet sırrı olarak görülüyor. Af Örgütü, Çin'in dünyada en fazla idam cezası infaz eden ülke olduğunu ve her yıl binlerce kişinin idam edildiğini tahmin ediyor.

İki idamdan biri uyuşturucu bağlantılı suçlardan Rapora göre çapında gerçekleştirilen infazların yüzde 46'sı, uyuşturucu bağlantılı suçlarla ilintili. 2025'te uyuşturucuyla bağlantılı bin 257 infazdan 998'i İran'da, 240'ı Suudi Arabistan'da, 15'i Singapur ve 2'si Kuveyt'te gerçekleşti.

Bu haber, küresel gündemin en önemli başlıkları arasına girdi. Uzmanlar olası gelişmeleri mercek altına alıyor.