Gri balina popülasyonu 10 yılda yüzde 50 azaldı

Piyasalarda son dakika gelişmesi: K resel ısınmanın deniz suyu sıcak lıklarını ve akın tılarını değiştirmesi, bi yolojik eşitlilik zerinde geri d n lemez bir ekono mik ve ekolojik fatura kesi yor. Arktik besin kaynakla rının sekteye uğramasıy la başlayan bu kriz, bug n devasa gri balinaların bes lenme alışkanlıklarını de ğiştirerek onları d nyanın en işlek su yollarından bi ri olan San Francisco K r fezi'ne s r kl yor. Bilimsel veriler, bu yeni 'duraklama' stratejisinin balinalar i in trajik bir darboğaza d n ş t ğ n g steriyor: K rfeze giren her 5 balinadan biri, ya a lıktan ya da yoğun ge mi trafiği nedeniyle yaşa mını yitiriyor.

S rd r lebilirlik pers pektifinden bakıldığında, balinalar sadece birer can lı değil, okyanusun karbon pompaları olarak hayati bir ekonomik değer taşıyor. Ancak Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) verilerine g re, gri balina pop lasyonu 2016 yılın daki 27 bin seviyesinden, 2025-2026 d nemi itiba rıyla yaklaşık 12 bin ile 14 bin 500 bandına kadar geri ledi. Bu, sadece on yıl i in de pop lasyonun yarısın dan fazlasının yok olması demek.

Ekonomik Detaylar

Bu dramatik d ş ş n te melinde, balinaların Ark tik b lgesindeki temel be sin kaynağı olan amfi podların iklim değişikliği nedeniyle azalması yatıyor. A kalan balinalar, normal de g rotalarında olma yan San Francisco K rfe zi gibi riskli alanlara y ne liyor. Frontiers in Marine Science dergisinde yayım lanan son araştırma, 2018 ile 2025 yılları arasında bu k rfezi kullanan balinala rın y zde 18'inin (neredey se beşte birinin) b lgede can verdiğini ortaya koydu.

Sonoma Eyalet Üniver sitesi'nden araştırmacı Jo sephine Slaathaug'un alış ması, bu l mlerin ardın daki lojistik kabusu g zler n ne seriyor. Balinalar su y zeyine ıktıklarında ser giledikleri al ak profil, San Francisco'nun meşhur sis li havasıyla birleşince, gemi kaptanları i in onları fark etmek imkansız hale geli yor. Golden Gate Boğazı, hem balinalar hem de ticari gemiler i in zorunlu bir ge iş noktası olduğundan, bu b lge bir 'deniz kazası' mer kezine d n şm ş durumda.

2018-2025 yılları ara sında b lgede bulunan 70 l balinadan 30'unun ge mi arpması sonucu ld ğ kanıtlandı. Geri kalanla rın b y k oğunluğunda ise ileri derecede yetersiz bes lenme belirtileri saptandı. Bu durum, balinaların k r fezi bir beslenme sığınağı olarak denediğini ancak bu ranın da onları doyurmaya yetmediğini kanıtlıyor.

Analistlerin Görüşleri

Tek bir gri balina, yaşamı boyunca v cudunda orta lama 33 ton karbondioksit depolar. Bu rakam, binlerce ağacın sağladığı karbon tut ma kapasitesine eşdeğerdir. Balinalar ld ğ nde bu kar bonu okyanus tabanına in direrek atmosferden eker ler.

Balina pop lasyonun daki her y zde 10'luk d ş ş, k resel karbon y netimi ekonomisinde milyarlarca dolarlık ek maliyet anlamı na gelmektedir. Deniz memelilerinin kaybı sadece etik bir sorun değil, aynı zamanda mavi ekonomi i in b y k bir risk.

Finansal piyasalar bu gelişmeyi yakından takip ediyor. Yatırımcılar olası etkileri değerlendiriyor.