Savaşın faturası sofraya kesilecek: Gübre şoku gıda fiyatlarını kalıcı yükseltebilir

Finans piyasalarından önemli bir gelişme: Ankara Üniversitesi Ziraat Fak ltesi Tarım Ekonomisi B l m Öğretim Üyesi Prof. Yener Ataseven tarımın t m sekt rlerin temelinde olduğunu, savaşın sadece askeri değil aynı zamanda gıda ve enerji boyutuyla da kritik etkiler yarattığını belirtti. H rm z Boğazı'nın k resel petrol ve ticaret i in hayati nemde olduğunu ifade eden Ataseven, b lgenin İran'ın kontrol nde olmasının savaşın seyrini ve ekonomik etkilerini belirleyen ana unsur olduğunu s yledi.

Ataseven, doğal gaz ham maddesini alarak bunu amonyum ve diamonyum fosfat (DAP) g bresine eviren lkelerde g bre retim miktarlarının azaldığını, bu durumun fiyatların y kselmesine yol a tığını anlattı. Sıvılaştırılmış doğal gazın y zde 20'sinin H rm z Boğazı'ndan ge tiğine işaret eden Ataseven, doğal gazın ham madde olarak kullanıldığı g bre ve re retiminin b lgedeki gerilimden olumsuz etkilendiğini kaydetti. Ataseven, fiyatlardaki y kselişin T rkiye'ye etkilerini ş yle anlattı: "T rkiye'de tarımsal retimde ok fazla kullanılan g bre var.

Ekonomik Detaylar

Bir tanesi re, tonu 28 Şubat'ta 26 bin liraydı, şu anda 28 bin lira yani 40 g n i erisinde 1 tonluk maliyet ift iye 2 bin lira oldu. DAP g bresi tarımsal retimde ok nemli tonu 28 Şubat'ta 34 bin lira iken y zde 9 arttı ve şu an 37 bin liraya geldi. Yine kompoze g brenin tonu 24 bin liradan 25 bin liraya geldi.

T rkiye'de g bre fiyatında yaklaşık y zde 10 artış oldu. Bu fiyat artışları sadece T rkiye'de değil, bu g breleri kullanan ve reticisi olmayan tıpkı T rkiye gibi bir ok lkede yaşandı. G bre fiyatlarının artması, ift ilerin g bre kullanım miktarını azaltmasına ve belki de hi kullanamamasına yol a abilir.

G brenin az kullanılması, tarımsal retimin ve verimin azalmasına, fiyatların y kselmesine, gıda enflasyonuna ve neticede genel enflasyona yansıyor. Savaş sadece bu lkeyi değil, yakınındaki coğrafyada yer alan T rkiye gibi bir ok lkeyi yakından ilgilendiriyor. " Ataseven, bahar d neminde mısır, ay i eği, patates gibi tarla r nleri ile sebzelerin ekimi ve g brelenmesinde yaşanacak aksaklıkların retimi ve tarıma dayalı sanayiyi doğrudan etkileyebileceğinin altını izerek, yem bitkilerindeki sorunların da hayvancılık maliyetlerini artırarak, hasat d nemine kadar uzanan s re te gıda ve genel enflasyonun y kselmesine yol a abileceği uyarısında bulundu.

Analistlerin Görüşleri

Gıda fiyatlarındaki hızlı y kselişin aynı hızda d şmeyebileceğini ifade eden Ataseven g re, Brent petrol fiyatlarındaki d ş ş de kısa vadede g bre ve gıda fiyatlarına aynı hızda yansımayacak. S recin seyrini ise H rm z Boğazı'ndaki durum belirleyecek. Bu nedenle fiyatlarda kalıcı bir d ş ş kısa vadede zor g r n rken, yalnızca sınırlı indirimler m mk n olabilir.

Ataseven, savaşın sonlanması halinde L bnan, İsrail ve İran gibi b lge lkelerdeki savaş zararlarının giderilmesi i in ciddi oranda para harcanacağını hatırlatarak, tarım sekt r ne harcanması gereken b t enin farklı noktalara kaymasının da tarım r nleri fiyatlarının kısa vadede d şmesini etkileyebileceğini s yledi.

Ekonomi uzmanları bu haberin piyasalar üzerindeki etkisini analiz ediyor.