TELKODER: Operatörler Neden Pahalı?

Teknoloji gündeminde öne çıkan son gelişme: İnternet AI ile Özetle TELKODER: Operatörler Neden Pahalı? TELKODER, Türkiye'deki internet trafiğinin gereksiz yurt dışı rotaları nedeniyle maliyet artırdığını belirterek çözüm için mevzuat çağrısında bulundu. Hakan Hasırcıoğlu 18 Mayıs 2026 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), 5 Mayıs tarihinde işletmecilere gönderdiği yazıyla Türkiye odaklı internet trafiğinin ülke sınırları dışına çıkmadan iletilmesi için gerekli tedbirlerin alınmasını istedi.

Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği (TELKODER), bu hedefe ulaşmak için sadece çağrı yapmanın yeterli olmadığını ve bütüncül bir yaklaşımın şart olduğunu belirtti. Türkiye’nin verisinin ülke sınırları içinde kalması milli güvenlik, hizmet kalitesi ve maliyet optimizasyonu açısından büyük önem taşıyor. Ancak mevcut durumda Türkiye’den komşu ülkelere giden veriler dahi Avrupa üzerinden dolaşarak hedefine ulaşıyor.

Teknolojik Detaylar

Trafik rotalarındaki verimsizlik maliyetleri artırıyor İstanbul’dan Bakü’ye gönderilen bir veri paketinin büyük kısmı Stockholm üzerinden yönlenirken, Gürcistan’a giden veriler de ülke sınırları dışına çıkıyor. Bu durum Türk operatörlerin Avrupa’daki altyapı sağlayıcılarına ek maliyet ödemesine neden oluyor. Veri paketlerinin kat ettiği mesafenin artması gecikme sürelerini yükseltiyor ve kullanıcı deneyimini olumsuz etkiliyor.

Türkiye’nin coğrafi konumu bölgesel bir veri merkezi olma fırsatı sunsa da, mevcut yapı trafiğin yurt içinde buluşmasını engelliyor. TELKODER, sorunun teknik yetersizlikten değil, düzenleyici çerçeve eksikliğinden kaynaklandığını vurguluyor. Yerel trafik taşıma maliyetlerinin çoğu zaman yurt dışı transit maliyetlerinin üzerine çıkması, ekonomik yapının doğal bir sonucu olarak ortaya çıkıyor.

Çözüm için üç temel adım gerekiyor Türkiye’deki internet trafiğinin yurt içinde kalması için öncelikle İnternet Değişim Noktalarının (İDN) sayısının artırılması ve mevzuatın netleştirilmesi gerekiyor. Ayrıca büyük operatörlerin de bu buluşma noktalarına katılımının sağlanması büyük önem taşıyor. Üçüncü adım olarak, tüm sistemi sürdürülebilir kılacak açık ve adil bir düzenleyici çerçevenin oluşturulması bekleniyor.

Sektörel Yansımalar

Veri merkezleri ve içerik sağlayıcılar, Türkiye’de rekabetçi koşullarda hizmet alamadıklarında içeriklerini yurt dışına taşıyorlar. Toptan tarifelerdeki artışlar, yerel altyapı kullanım maliyetlerini yükselterek bu eğilimi hızlandırıyor. Bir kez yurt dışına çıkan içeriğin Türkiye’ye geri dönmesi ise oldukça zor bir süreç haline geliyor.

TELKODER üyeleri, mevcut buluşma noktalarına dahil olarak trafiği yurt içinde tutmak için aktif rol üstleniyor. Türkiye’nin teknik kapasitesi ve mühendislik birikimi bu dönüşümü destekleyecek seviyede bulunuyor. On İkinci Kalkınma Planı’nda yer alan hedefler doğrultusunda, İnternet Değişim Noktalarının işleyişine dair mevzuat hazırlığının gecikmeden tamamlanması gerekiyor.

Bu haber, yapay zeka alanındaki rekabeti daha da kızıştıracak nitelikte. Sektör uzmanları, gelişmenin uzun vadeli etkilerini değerlendiriyor.