Yapay zekâdan ehliyet kursuna Rekabet Kurumu

Finans piyasalarından önemli bir gelişme: Yapay zek ya ilişkin sekt r araştırması başlatıldığına dair duyuru hen z g ndemdey ken Rekabet Kurumu, bu kez di jital ağda rekabet politikalarını ele alacak yeni ve kapsamlı bir a lışma başlattığını a ıkladı. Kurum d nemim hızına ayak uyduranlar dan. Dingin bir hayat isteyenlere bu d nyada yer yok.

Duyuruya g re alışma, dijital platformların piyasaları nasıl d n şt rd ğ n ve bu d n ş m n rekabet zerindeki etkilerini ele alacak. Google, Meta ya da Ama zon gibi devlerin neden bu kadar hızlı ve kalıcı bir g elde edebildi ği, bu g c n rakiplere ve t ketici lere ne t r sorunlar yarattığı masa ya yatırılacak. Bunun yanı sıra, bir ihlal yaşandıktan sonra devreye gi ren klasik soruşturma s re leri nin dijital pazarlarda yeterli olup olmadığı ve ihlal ger ekleşmeden nce harekete ge meyi m mk n kılan d zenlemelerin nasıl tasar lanabileceği de değerlendirilecek.

Ekonomik Detaylar

Yakın tarihteki bazı gelişme ve tartışmaları hatırlamak bu alışmanın neye gebe olduğu nu anlamamıza yardımcı olabi lir. Kurum dijital pazarlarda sa dece y r tt ğ soruşturmalar, kestiği cezalar ya da m dahale ettiği iş modelleri ile varlık g s termedi. Soruşturmalara tam gaz devam ederken 2023 yılının ba şında "Dijital D n ş m n Reka bet Hukukuna Yansımaları" isimli olduk a kapsamlı bir alışma ya yınladı.

Bu alışma T rkiye'deki dijital piyasaların yapısını, kul lanıcı verilerini, platform ekono misinin temel dinamiklerini ve bu pazarlarda g zlemlenen olası ih lal t rlerini ayrıntılı bi imde ele alıyordu. AB, ABD, Almanya, İn giltere ve pek ok başka lkenin yaklaşımlarını karşılaştırıyor; zo runlu erişim, birlikte alışabilir lik, şeffaflık ve veri paylaşımı gibi olası m dahale ara larını tartışı yordu. Yayımlandığında hem kap samı hem de zamanlaması bakı mından dikkat ekmişti.

Zira o sı rada AB'de Dijital Pazarlar Yasası (DMA) y r rl ğe girmişti ve bu alışma, benzer bir d zenlemeyi Rekabet Kanunu'na kazındırmak i in bir zemin hazırlama niyeti ta şıyordu. Ancak ilgin bir kırılma yaşan dı. Öng r len değişiklik Reka bet Kanunu'nda değil, Elektronik Ticaret Kanunu'nda oldu.

Analistlerin Görüşleri

Reka bet Kanunu değişikliği g ndem den tamamen hi d şmedi; kamu oyuna zaman zaman yansıyan ve Meclis Komisyonu'na g nderilen taslaklar da oldu. Bu taslaklarda temel platform hizmetleri sunan ve nemli pazar g c ne sahip te şebb slere nc l y k ml l kler getirilmesi, bu teşebb slerin tes pitine ilişkin prosed rlerin belir lenmesi ve yaptırım mekanizma sının netleştirilmesi ng r l yordu. Ne var ki k resel ve yerel g n demin yoğunluğu bu taslakla rın Meclis'te yer bulmasına pek izin vermedi.

Rekabet Kurulu ise boş durmadı. Kanun değişikliği ni beklemek yerine mevcut ara larını, yani davranışsal tedbirle ri ve taahh t mekanizmalarını etkin bi imde kullandı. Hatta ş y le bir ironi de s z konusu: AB'de DMA'nın etkinliği sorgulanırken Kurul, daha oturmuş geleneksel ara larla mesafe aldı ve bu sayede bir bakıma zaman kazandı.

Peki yeni alışma neye işaret ediyor?

Ekonomi uzmanları bu haberin piyasalar üzerindeki etkisini analiz ediyor.